Bydd yr artist amlddisgyblaethol, perfformiwr a storïwr iechyd meddwl o Sir Benfro, sy'n archwilio'r berthynas rhwng trawma, emosiwn, hunaniaeth ac iachâd, yn cynnal arddangosfa yn Oriel Joanna Field, Theatr Torch, fis Medi eleni. Bydd arddangosfa Lucie O’Neill a elwir yn - METANOIA: The Transformative Mind of a Traumatised Dreamer, yn canolbwyntio ar faterion sy'n ymwneud ag iechyd meddwl a phrofiadau emosiynol.

Astudiodd Lucie Lenyddiaeth Saesneg, Celfyddyd Gain, y Cyfryngau a Drama Lefel A cyn astudio Newyddiaduraeth Amlgyfrwng ym Mhrifysgol Bournemouth. Canolbwyntiodd ei gwaith blwyddyn olaf ar gyfryngau darlledu ac adrodd straeon iechyd meddwl, ac am hynny derbyniodd Wobr Ymwybyddiaeth Iechyd Meddwl Undeb Myfyrwyr Prifysgol Bournemouth. Mae hi wedi bod yn bili-pala creadigol erioed, ac wedi dawnsio drwy gydol ei hoes, ond pan darodd covid-19, effeithiwyd ar greadigrwydd Lucie fel llawer, a phenderfynodd godi ymwybyddiaeth na ddylai unigolion fod ar eu pen eu hunain a bod celf yn rhywbeth i'w rannu.

“Ar ôl ceisio cymorth gyntaf ar gyfer fy iechyd meddwl fy hun yn 19 oed ar gyfer symptomau PTSD, dechreuais deimlo’n angerddol dros ddefnyddio adrodd straeon a chreadigrwydd i godi ymwybyddiaeth o iechyd meddwl a rhoi llais i unigolion sy’n llywio trallod emosiynol a allai deimlo’n unig neu’n gaeth yn eu meddyliau eu hunain,” eglurodd Lucie.

Ar ôl y brifysgol, dychwelodd i Sir Benfro a dechreuodd beintio fel ffordd o brosesu ac iacháu o drawma, a chreu gwaith celf wedi'i ysbrydoli gan ei llesiant meddyliol a'i phrofiadau emosiynol. Sefydlodd ei brand llesiant creadigol., Escape Your Mind, a gwerthu printiau a chymryd comisiynau. Arddangoswyd ei gwaith mewn lleoliadau a ffeiriau celf ledled Sir Benfro, ac yn 2021 dewiswyd un o'i darnau ar gyfer arddangosfa Create for Wellbeing ym Mryste.

Hyfforddodd Lucie fel athrawes, gan raddio o Brifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant gyda TAR mewn Drama. Wedi hynny treuliodd bedair blynedd yng Ngholeg Sir Benfro fel Darlithydd yn y Celfyddydau Creadigol a Hyfforddwr Dawns.

Ochr yn ochr ag addysgu, perfformiodd Lucie mewn gigs a dechreuodd ysgrifennu ei chaneuon ei hun. Cydweithiodd â'r cerddor Will Hughes i ddatblygu ei gweledigaeth ar gyfer albwm cysyniadol, METANOIA: The Transformative Mind of a Traumatised Dreamer. Tyfodd y prosiect y tu hwnt i gerddoriaeth i fod yn gorff o waith amlddisgyblaethol, gyda Lucie yn creu gwaith celf gwreiddiol ar gyfer pob cân i gynrychioli'n weledol yr emosiynau, yr ymddygiadau a'r profiadau a archwiliwyd trwy gamau iachâd.

“Gan dynnu ar fy nghefndir mewn dawns a pherfformio, rwyf hefyd yn ymgorffori darnau byr o ddawnsio tap yn rhai o’r caneuon, ac yn ychwanegu dimensiwn corfforol a rhythmig arall i’r prosiect,” ychwanegodd Lucie.

Yn 2024, dychwelodd i therapi i weithio trwy drawma cymhleth a chynigiwyd therapi celf grŵp iddi ym Mro Cerwyn. Daeth therapi celf yn rhan bwysig o'i thaith greadigol, gan ei helpu i adnabod, gwella a rhyddhau emosiynau yn weledol trwy strategaethau celf penodol a thrafodaethau grŵp.

Ychwanegodd: “Mae fy arddangosfa yn arddangosfa ymgolli sy’n cyfuno celfyddyd weledol a chlipiau cerddorol byr i archwilio’r daith emosiynol o argyfwng tuag at iachâd a hunanwerth. Mae pob gwaith celf gwreiddiol yn cael ei baru â darn o’i drac cyfatebol o fy albwm sydd ar ddod, ac yn gwahodd ymwelwyr i wrando wrth brofi’r gwaith celf a chysylltu â’r emosiwn y tu ôl i bob darn.”

Gall ymwelwyr brofi pennod gerddorol fer o bob cam o'r trawsnewidiad: Argyfwng • Gofid • Gorbryder • Dewrder • Persbectif • Derbyniad • Diolchgarwch • Rhyddid • Hunan-werth. Mae codau QR wrth ymyl pob gwaith celf yn caniatáu i ymwelwyr gael mynediad at y clipiau cerddoriaeth cysylltiedig trwy eu dyfais symudol, ac yn cynnig cyfle i glywed darnau o METANOIA cyn rhyddhau'r albwm yn llawn yn 2027.

I gael y profiad gorau, mae ymwelwyr yn cael eu hannog i ddod â'u clustffonau Bluetooth eu hunain a dyfais symudol. Bydd nifer fach o glustffonau ar gael yn yr arddangosfa hefyd.

“Nid bwriad y prosiect yw disodli cefnogaeth broffesiynol na therapiwtig. Yn hytrach, rwy’n gobeithio y gall gynnig allfa greadigol, ymdeimlad o gysylltiad a ffordd o archwilio emosiynau yn ystod cyfnodau pan fydd pobl yn teimlo’n unig neu’n aros am gymorth pellach,” eglurodd yr artist.

Arweiniodd ei thaith hi i Rockfield Studios ar ôl cymryd rhan mewn cystadleuaeth ysgrifennu caneuon Pro7ect gyda dwy arddangosfa METANOIA. Er iddi ddod yn y 10% uchaf o Gymru, collodd hi le buddugol o drwch blewyn a chynigiwyd lle disgownt iddi ar yr Encil Cyfansoddi Caneuon. Manteisiodd ar y cyfle i gydweithio ag artistiaid o bob cwr o'r byd a gweithio ochr yn ochr â chynhyrchwyr y diwydiant gan gynnwys Gethin Pearson, Greg Haver ac Andrew Levy yn ei sesiynau grŵp.

Yn dilyn yr encil, cysylltodd Lucie â'r cynhyrchydd o Gymru, Gethin Pearson, a dechreuodd ddatblygu cam nesaf METANOIA yn ei stiwdio, The Institute of Sonic Architecture yn ogystal â StuiOwz. Mae Gethin yn gweithio gydag artistiaid llawr gwlad ond mae ganddo hefyd gefndir helaeth o weithio gydag artistiaid gan gynnwys Charli XCX, Bloc Party a Badly Drawn Boy. Mae Lucie a Will hefyd wedi gweithio gyda'r cerddor bas proffesiynol Dan Pugsley, a oedd gynt yn aelod o fand roc Cymreig adnabyddus, a'r drymiwr addawol o Gymru, Jack Charles, i ddatblygu sain sonig yr albwm.

Bydd trac a gyd-ysgrifennwyd yn ystod Encil Cyfansoddi Caneuon Pro7ect Rockfield Lucie hefyd yn ymddangos ar yr albwm. Wedi'i ganoli ar ryddid, crëwyd y gân ar y cyd gan Lucie, yr artist arall Carys Bromham, y cerddorion sesiwn a'r cynhyrchydd Andrew Levy o The Brand New Heavies, sydd wedi gweithio gyda Mark Ronson a Jamiroquai yn y gorffennol.

Mae Lucie wedi ymuno â sefydliadau iechyd meddwl lleol sy'n cefnogi'r arddangosfa, gan gynnwys Gweithredu dros Iechyd Meddwl Gorllewin Cymru, Oriel VC, Hiraeth Haven ac Academi Gelf Henry.H.

Mewn partneriaeth â Barry John yn Oriel VC, bydd Lucie hefyd yn cynnal cyfres o weithdai celf cymunedol gyda'r Therapydd Celf Cymwysedig Ellie Hanley, ac yn ymateb i'r themâu a'r gwaith celf yn yr arddangosfa dros y misoedd nesaf.

Bydd yr arddangosfa ar agor yn ystod oriau’r Swyddfa Docynnau rhwng 12 a 29 Medi. Ffoniwch y Swyddfa Docynnau ar 01646 695267 / ewch i torchtheatre.co.uk neu dilynwch @lucieoneill.music @escapeyour_mind.

Llun: Adam Shaun